Wymogi formalne aktu oskarżenia i właściwość sądu w sprawach o przestępstwo zniesławienia

Jeżeli zostaliśmy zniesławieni, to generalnie możemy obrać dwa kierunki postępowania.

Pierwszy, to skierowanie prywatnego aktu oskarżenia do Sądu. Zgodnie z art. 332 kpk akt oskarżenia powinien zawierać

– imię i nazwisko oskarżonego i inne dane o jego osobie (adres),

– dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza powstałej szkody,

– wskazanie, że czyn został popełniony w warunkach recydywy (o ile mamy taką wiedzę)

– wskazanie przepisu ustawy karnej ( w przypadku zniesławienia art. 212 kk)

– wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy i trybu postępowania,

– uzasadnienie oskarżenia.

W uzasadnieniu aktu oskarżenia należy przytoczyć fakty i dowody, na których oskarżenie się opiera np. wydruk ze strony internetowej, dane osób, które sąd powinien przesłuchać w charakterze świadków, sms, artykuł prasowy, słowem dowody, które świadczą o popełnieniu przestępstwa. Oczywiście ważne jest, aby  dla każdego dowodu było wskazane określenie, jaką okoliczność ma udowodnić. Od 1 lipca 2015 r. należy również zasygnalizować kolejność przeprowadzania dowodów

Jeżeli chodzi o właściwość Sądu w sprawach o zniesławienie, to wówczas należy kierować się kryteriami wskazanymi w art. 24 kpk, art. 31-34 kpk. A więc właściwym w sprawach o zniesławienie będzie Sąd Rejonowy, w okręgu którego popełniono przestępstwo. Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa stosuje się kryteria dodatkowe, a więc wówczas właściwy będzie sąd, w okręgu którego:

–  ujawniono przestępstwo,

–  ujęto oskarżonego,

– oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał.

Jeżeli i te kryteria nie umożliwiają ustalenia właściwości sądu, wówczas sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Od aktu oskarżenia należy wnieść zryczałtowaną opłatę w kwocie 300 zł, płatną w kasie sądu lub przelewem na konto sądu. Potwierdzenie uiszczenia opłaty trzeba dołączyć do aktu oskarżenia.

Drugi tryb postępowania opisałem w artykule „Co należy zrobić, jeżeli zostaliśmy zniesławieni lub znieważeni?”

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Zniesławienie w internecie

Popełnienie przestępstwa zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania (a więc i w internecie) ma charakter kwalifikowany tj. określony w art. 212 § 2 kodeksu karnego. Przekłada się to na ocenę stopnia szkodliwości społecznej i jest zagrożone surowszą karą tj. grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli wiadomość zniesławiająca została skierowana do nieograniczonej liczby osób (odbiorców), to wówczas mamy do czynienia z typem kwalifikowanym, a więc i grożącą surowszą karą. Natomiast jeżeli wiadomość zniesławiająca jest skierowana do ograniczonej liczby osób, wówczas jest to typ podstawowy, co przekłada się na łagodniejsze zagrożenie karą. Przykładem będzie właśnie zniesławienie w internecie, w formie artykułu lub np. poprzez wpis na forum internetowym.

Zniesławienie w internecie będzie więc bardziej szkodliwe niż zniesławienie w gronie osób, lub nawet w lokalnej telewizji. Nawet Sąd Najwyższy stwierdził w wyroku  sygn. IV KK 403/12 Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z 2013-05-09 „Okoliczność, że środkiem masowej komunikacji, za pomocą którego dokonano czynu, a więc środkiem jego popełnienia, był internet, czyli medium o zdecydowanie najszerszej dostępności wśród środków masowej komunikacji, o jakich mowa w art. 212 § 2 KK, musi rzutować na szkodliwość społeczną zachowania.” To właśnie z tego powodu do środków masowego komunikowania należą prasa (tablodiy), radio, telewizja, film, internet. Wspólną cechą jest nieograniczona rzesza odbiorców.

Za zniesławienie medialne odpowiedzialny jest autor informacji, choć oczywiście taką odpowiedzialność mogą ponosić osoby, które zadecydowały o przytoczeniu informacji, mając oczywiście świadomość, iż zniesławia ona inną osobę. Z podobną sytuacją będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy cytowana jest wypowiedź, jeżeli w sposób choćby pośredni wyrażono własny pogląd.

Sąd Najwyższy podziela ten pogląd. Artykuł 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego nie zmienia bowiem ogólnych zasad odpowiedzialności prawnej, w tym odpowiedzialności karnej, dziennikarzy za czyny popełnione przez opublikowanie materiału prasowego. Kwestia ta w prawie prasowym uregulowana jest w jego rozdziale 7 zatytułowanym „Odpowiedzialność prawna”. Otwierający ten rozdział art. 37 przewiduje w tym zakresie stosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności, „chyba że ustawa stanowi inaczej”. W dalszych przepisach tego rozdziału przewidziano natomiast pewne wyłączenia odpowiedzialności dotyczące zwłaszcza publikacji komunikatów PAP, komunikatów urzędowych, orzeczeń sądowych, ogłoszeń sądów i innych organów państwowych, listów gończych oraz ogłoszeń i reklam. To wyliczenie określonych rodzajów tekstów lub ich źródeł byłoby zbędne, gdyby samo podanie źródła informacji, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego, wyłączało odpowiedzialność dziennikarza. W drodze wnioskowania a contrario należy więc dojść do wniosku, że jeżeli cytowana wypowiedź nie należy do jednej z wymienionych kategorii, to prawo prasowe nie zwalnia osoby cytującej od odpowiedzialności. (Uchwała SN z 17 kwietnia 1997 r. I KZP 5/97).

Krótko mówiąc, również poprzez wpis w internecie można popełnić przestępstwo zniesławienia i naraża to sprawcę na surowszą odpowiedzialność za ten czyn.

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Kiedy mamy do czynienia z przestępstwem znieważenia?

Przestępstwo znieważenia polega w zasadzie na ubliżeniu, obrażaniu, lżeniu, wulgarnym nazywaniu, co w powszechnym odczuciu stanowi wyraz poniżenia innej osoby.

Z popełnieniem przestępstwa znieważenia (art. 216 kodeksu karnego)  mamy do czynienia w kilku przypadkach. Po pierwsze, gdy czyn polegający na znieważeniu innej osoby ma miejsce w jej obecności, po drugie gdy czyn zabroniony popełniony jest podczas nieobecności tej osoby ale publicznie (np. w gronie kilku osób), a po trzecie, gdy czyn zabroniony popełniony jest podczas nieobecności osoby znieważanej, ale z takim zamiarem, by ta osoba dowiedziała się o zniewadze. Znieważyć można jedynie osobę żyjącą, natomiast pogardliwe określenie osoby zmarłej może znieważyć osobę żyjącą, co może być przestępstwem znieważenia.

Zaznaczyć należy, iż by przestępstwo znieważenia zaistniało nie jest konieczne, by osoba której dotyczy zniewaga uznała, iż została poniżona. Są bowiem osoby, które mogą nie być zdolne do takich spostrzeżeń, choćby ze względu na swój stan zdrowia.

Przy ocenie, czy mamy do czynienia ze znieważeniem, niewątpliwie bierze się pod uwagę uwarunkowania, w jakich nastąpiło określone zachowanie. Czyli, inna będzie ocena danego zachowania w stosunkach zawodowych, służbowych, biznesowych, a inna w przypadku relacji koleżeńskich. To co w relacjach służbowych będzie znieważeniem, może nie być w relacjach koleżeńskich.

Przestępstwo znieważenia można popełnić wobec konkretnej osoby, jednoznacznie określonej. Jeżeli znieważenie dotyczy grupy osób, lub instytucji, organizacji, to wówczas mamy do czynienia ze zniesławieniem  chyba,  że osoby w danej grupie są jednoznacznie określone np. z imienia i nazwiska.

Znieważenie funkcjonariuszy publicznych określone jest w art. 226 kk, znieważenie prezydenta RP w art. 135 § 1 kk, znieważenie przedstawicieli innych państwa określone jest w art. 136 kk. .

Zgodnie z art. 216 kodeksu karnego znieważyć można inną osobę jedynie poprzez czynne działanie. Czyli albo w formie ustnej tj. w wypowiedź pogardliwa, obraźliwa o innej osobie, lub w formie pisemnej. Także gest, a nawet rysunek może być formą znieważenia innej osoby. Generalnie ze znieważeniem mamy do czynienia wówczas gdy naruszono naszą cześć, godność osobistą

Ze znieważeniem nie będziemy mieli do czynienia, gdy inna osoba nie poda ręki, nie odkłoni się. O ile takie zachowanie jest po prostu nieuprzejme, to nie będzie stanowiło przestępstwa znieważenia.

O różnicach pomiędzy zniesławieniem i znieważeniem więcej możecie Państwo przeczytać w moim artykule, „ Czym różni się przestępstwo zniesławienia od przestępstwa znieważenia”.

Opublikowano artykuły | 4 komentarze

Kiedy mamy do czynienia z przestępstwem zniesławienia?

Przestępstwo zniesławienia popełniane jest wówczas, gdy określona osoba, grupa osób, instytucja, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej została pomówiona o takie postępowanie lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (art. 212 kodeksu karnego). A więc przy przestępstwie znieważenia mamy do czynienia z naszym wewnętrznym przekonaniem poniżenia, obrażenia natomiast przy zniesławieniu podstawą jest to, jak oceniają nas inni. Czyli, czy pomówienie może spowodować negatywny odbiór w/w podmiotów w oczach innych ludzi. Jeżeli więc stwierdzimy, że firma x oszukuje ludzi możemy popełnić przestępstwo zniesławienia. Jeżeli natomiast stwierdzimy, że dyrektor x w firmie y jest głupi, wówczas popełniamy przestępstwo znieważenia. Jeżeli jednak stwierdzimy, że dyrektora x w firmie y uprawia mobbing wobec  pracowników wówczas możemy mówić o zniesławieniu, albowiem zarzut ten powoduje ocenę działań dyrektora x przez innych ludzi. Również zniesławieniem będzie rozgłaszanie informacji o nauczycielu, poprzez wskazywanie, iż nie ma on odpowiedniej wiedzy z przedmiotu, który wykłada.

Upraszczając, chodzi o obniżenie wartości, upokorzenie, zhańbienie, ale w opinii publicznej. Do bytu przestępstwa zniesławienia wystarczy zakomunikowanie przynajmniej jednej osobie zarzutu odnośnie zachowania lub właściwości (jakieś cechy charakterystycznej) innego podmiotu, która może poniżać ten podmiot w opinii tej osoby. Ważne jest, by osoba, do której kierowany jest zarzut odnośnie innego podmiotu, była w stanie go zrozumieć. Jeżeli nie zna języka, w którym komunikowany jest zarzut, lub nie jest zdolna do zrozumieć ze względu na swój stan zdrowia, , wówczas nie będziemy mieli do czynienia z przestępstwem zniesławienia, bowiem nie dochodzi do poniżenia innej osoby w opinii publicznej.

Generalnie ze zniesławieniem będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy będą podnoszone zarzuty wobec określonych podmiotów lub rozgłaszane. Nie będzie zniesławieniem, gdy te treści będą skierowane bezpośrednio do osoby, której dotyczą.

Należy pamiętać, że wygłaszanie zarzutów hipotetycznych, w formie pytającej/przypuszczającej również może być traktowane, jako zniesławienie.

Zniesławienie można popełnić w formie np. pisma, mowy, gestu, rysunku, języka migowego.

Istotną kwestią jest również to, że w przypadku zniesławienia podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (przedsiębiorcy) jednocześnie może powstać naruszenie przepisów Ustawy o nieuczciwej konkurencji.

Co najważniejsze, brak zniesławienia ze względu na szczególne okoliczności, nie wyłącza odpowiedzialności za znieważenie.

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Jak bronić się przed zarzutem zniesławienia- dozwolona krytyka

Przestępstwo zniesławienia zostało określone w art. 212 kodeksu karnego, który brzmi:

§ 1. Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3. W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.

§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 odbywa się z oskarżenia prywatnego.

Ze zniesławieniem nie będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy  podniesiony zostanie prawdziwy zarzut lub dozwoloną krytyką. Oznacza to tyle, że dana osoba swoim zachowaniem (wypowiadanymi lub napisanymi treściami) wypełnia znamiona przestępstwa zniesławienia, ale ze względu na wskazane okoliczności, jej zachowanie jest zgodne z prawem.

Często do zniesławienia dochodzi wówczas, gdy:

osoba stawiająca zarzut nie ma pewności czy jest prawdziwy, a mimo to rozgłasza ten zarzut, wówczas popełniając przestępstwo zniesławienia. Po stronie sprawcy leży wtedy odpowiedzialność za postawienie zarzutu nieprawdziwego. 

osoba rozgłasza zarzut, który jest rozgłoszeniem informacji pochodzącej od innej osoby.

W praktyce jeżeli sprawca (zniesławiający) podniesie na temat innej osoby lub podmiotu zarzut nieprawdziwy, to w zasadzie zawsze będzie podlegał on pod odpowiedzialność karną. Natomiast w przypadku podniesienia zarzutu prawdziwego, nie będzie mieli do czynienia z przestępstwem, jeżeli dotyczy postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną ( zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec funkcjonariuszy publicznych, działających w związku z wykonywaniem swoich urzędowych funkcji, podobnie jak polityków granice krytyki są szersze) lub służy obronie społecznie uzasadnionego interesu. W przypadku, gdy zarzut prawdziwy dotyczy sfery życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego.

Dozwolona krytyka dotyczy tak naprawdę miejsca (forum), gdzie zarzut (krytyka)został podniesiony. Jeżeli zarzut został podniesiony niepublicznie, dla uchylenia jego bezprawności konieczne jest, aby był prawdziwy i sprawdzalny, a także dotyczyć czasu teraźniejszego i przeszłego. W przypadku czasu przyszłego (np. „Jan Kowalski z pewnością jeszcze coś ukradnie”) w grę wchodzi raczej naruszenie dóbr osobistych, albowiem jest to bardziej kwestia oceny, a nie faktu. Samą krytykę należy rozumieć, jako ukierunkowaną na uzasadniony społecznie, skonkretyzowany interes np. prowadzący do zaprzestania nagannych działań, praktyk czy postaw. Przy czym oczywistym jest, że w ramach dozwolonej krytyki nie powinno się zawierać sformułowań obraźliwych, inwektyw czy poniżeń. W przypadku pojawienia się takich stwierdzeń, pozbawiałoby określoną wypowiedź statusu dozwolonej krytyki, a statuowałoby wypowiedź w zasadzie, jako znieważenie.

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Przestępstwo zniesławienia dokonane w prasie, telewizji lub w internecie

Art. 212 kodeksu karnego wyróżnia typ podstawowy przestępstwa zniesławienia i kwalifikowany. Z typem podstawowym mamy do czynienia wówczas gdy pomówiona została inna osoba, grupa osób, instytucja, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Popełnienie przestępstwa zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania ma charakter kwalifikowany tj. określony w art. 212 § 2 kodeksu karnego. Przekłada się to na ocenę stopnia szkodliwości społecznej i jest zagrożone surowszą karą tj. grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli wiadomość zniesławiająca została skierowana do nieograniczonej liczby osób (odbiorców), to wówczas mamy do czynienia z typem kwalifikowanym, a więc i grożącą surowszą karą. Natomiast jeżeli wiadomość zniesławiająca jest skierowana do ograniczonej liczby osób, wówczas jest to typ podstawowy, co przekłada się na łagodniejsze zagrożenie karą.

Zniesławienie w internecie będzie więc bardziej szkodliwe niż zniesławienie w gronie osób, lub nawet w lokalnej telewizji. Nawet Sąd Najwyższy stwierdził w wyroku  sygn. IV KK 403/12 Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z 2013-05-09 „Okoliczność, że środkiem masowej komunikacji, za pomocą którego dokonano czynu, a więc środkiem jego popełnienia, był internet, czyli medium o zdecydowanie najszerszej dostępności wśród środków masowej komunikacji, o jakich mowa w art. 212 § 2 KK, musi rzutować na szkodliwość społeczną zachowania.”

To właśnie z tego powodu do środków masowego komunikowania należą:

  • prasa (tablodiy),

  • radio,

  • telewizja,

  • film,

  • internet.

Wspólną ich cechą jest nieograniczona rzesza odbiorców.

Za zniesławienie medialne odpowiedzialny jest autor informacji, choć oczywiście taką odpowiedzialność mogą ponosić osoby, które zadecydowały o przytoczeniu informacji, mając oczywiście świadomość, iż zniesławia ona inną osobę. Z podobną sytuacją będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy cytowana jest wypowiedź, jeżeli w sposób choćby pośredni wyrażono własny pogląd.

Sąd Najwyższy podziela ten pogląd. Artykuł 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego nie zmienia bowiem ogólnych zasad odpowiedzialności prawnej, w tym odpowiedzialności karnej, dziennikarzy za czyny popełnione przez opublikowanie materiału prasowego. Kwestia ta w prawie prasowym uregulowana jest w jego rozdziale 7 zatytułowanym „Odpowiedzialność prawna”. Otwierający ten rozdział art. 37 przewiduje w tym zakresie stosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności, „chyba że ustawa stanowi inaczej”. W dalszych przepisach tego rozdziału przewidziano natomiast pewne wyłączenia odpowiedzialności dotyczące zwłaszcza publikacji komunikatów PAP, komunikatów urzędowych, orzeczeń sądowych, ogłoszeń sądów i innych organów państwowych, listów gończych oraz ogłoszeń i reklam. To wyliczenie określonych rodzajów tekstów lub ich źródeł byłoby zbędne, gdyby samo podanie źródła informacji, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego, wyłączało odpowiedzialność dziennikarza. W drodze wnioskowania a contrario należy więc dojść do wniosku, że jeżeli cytowana wypowiedź nie należy do jednej z wymienionych kategorii, to prawo prasowe nie zwalnia osoby cytującej od odpowiedzialności. (Uchwała SN z 17 kwietnia 1997 r. I KZP 5/97).

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Co należy zrobić, jeżeli zostaliśmy zniesławieni lub znieważeni?

Generalnie w sprawie o zniesławienie możemy obrać dwa kierunki postępowania.

Pierwszy, to skierowanie prywatnego aktu oskarżenia do Sądu, wskazanie w nim sprawcy i jego adresu, wskazanie zarzucanego czynu, przedstawienie dowodów (świadków, dokumenty etc.) i jego opłacenie, a drugi, to wystąpienie ze skargą za pośrednictwem policji.

O ile jest to proste w sytuacji, gdy sprawca zniesławienia jest nam znany, o tyle problem rodzi się wówczas, gdy nie znamy osoby sprawcy. Tak często się dzieje, gdy mamy do czynienia ze zniesławieniem w sieci, co sprzyja zachowaniu anonimowości. W przypadku zniesławienia w sieci mamy do czynienia z przestępstwem popełnionym za pomocą środków masowego komunikowania się, ale z bardzo trudnym do ustalenia sprawcy szczególnie, że sprawy z oskarżenia prywatnego ( a takim jest zniesławienie) szczególnym staraniem w zakresie wyjaśnienia sprawy obciążają pokrzywdzonych. Czyli z jednej strony pokrzywdzony został zniesławiony, a z drugiej strony nie może wskazać w akcie oskarżenia sprawcy, albowiem nie może jej tożsamości ustalić. Problemem jest to, że dane osób logujących się na portalach nie są weryfikowane, tak jak dane niezbędne do założenia e-mail. Poznanie e-mail sprawcy, a także jego „nicku”, nie oznacza, iż poznaliśmy jego dane. Niejednokrotnie i policja nie jest w stanie ustalić danych sprawcy zniesławienia.

Zaznaczyć należy, iż policja oprócz przyjęcia skargi (ustnej lub pisemnej), zabezpiecza dowody, a także wykonuje czynności procesowe na polecenie sądu i oczywiście może prowadzić czynności zmierzające do ustalenia sprawcy zniesławienia np. występując o bilingi. Generalnie rola policji w sprawach o zniesławienie jest bardzo istotna, choć często trzeba wskazywać skutecznie właściwe wnioski dowodowe, które niewątpliwie ułatwiają, a często wręcz umożliwiają wykrycie sprawcy.

Często też rolą pokrzywdzonego jest poszukiwanie sprawcy zniesławienia i w tym zakresie szczególnie istotną rolę odgrywa znajomość przepisów prawa, albowiem umiejętne konstruowanie wniosków nie tylko do policji, ale i do właściwych instytucji pozwala na zwiększenie szansy na ustalenie tożsamości sprawcy przestępstwa zniesławienia w internecie.

Oczywiście wiele czynności może zostać dokonanych przed Sądem, w trakcie toczącego się postępowania, choć zaznaczyć należy, iż w przypadku postępowania sądowego konieczne jest wskazanie konkretnego sprawcy z imienia i nazwiska.

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Czym różni się przestępstwo zniesławienia od przestępstwa znieważenia?

Zniewaga polega w zasadzie na ubliżeniu, obrażaniu, lżeniu, wulgarnym nazywaniu, co w powszechnym odczuciu stanowi wyraz poniżenia innej osoby i nie musi stanowić konkretnej treści werbalnej. Wystarczy obelga, wyzwisko, i nie jest wymagany zarzut wobec drugiej osoby. Z popełnieniem przestępstwa znieważenia (art. 216 kodeksu karnego)  mamy do czynienia w kilku przypadkach. Po pierwsze, gdy czyn polegający na znieważeniu innej osoby ma miejsce w jej obecności, po drugie gdy czyn zabroniony popełniony jest podczas nieobecności tej osoby ale publicznie (np. w gronie kilku osób), a po trzecie, gdy czyn zabroniony popełniony jest podczas nieobecności osoby znieważanej, ale z takim zamiarem, by ta osoba dowiedziała się o zniewadze. Znieważyć można jedynie osobę żyjącą, natomiast pogardliwe określenie osoby zmarłej może znieważyć osobę żyjącą.

Generalnie ze znieważeniem mamy do czynienia wówczas, gdy naruszono naszą godność osobistą, cześć, poniżono nas, ubliżono nam i poczuliśmy się dotknięci, co nie jest wymagane przy przestępstwie zniesławienia.

Ze zniesławieniem mamy do czynienia wówczas, gdy inna osoba, grupa osób, instytucja, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej została pomówiona o takie postępowanie lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (art. 212 kodeksu karnego). Generalnie o ile przy przestępstwie znieważenia mamy do czynienia z naszym wewnętrznym przekonaniem poniżenia, obrażenia, o tyle przy zniesławieniu podstawą jest to, jak oceniają nas inni, czyli czy pomówienie może spowodować negatywny odbiór w/w podmiotów w oczach innych ludzi. Jeżeli więc stwierdzimy, że firma x oszukuje ludzi możemy popełnić przestępstwo zniesławienia. Jeżeli natomiast stwierdzimy, że dyrektor x w firmie y jest głupi, wówczas popełniamy przestępstwo znieważenia. Jeżeli jednak stwierdzimy, że dyrektora x w firmie y uprawia mobbing wobec  pracowników wówczas możemy mówić o zniesławieniu, albowiem zarzut ten powoduje ocenę działań dyrektora x przesz innych ludzi.

Generalnie ze zniesławieniem będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy będą podnoszone zarzuty wobec określonych podmiotów, rozgłaszane. Nie będzie zniesławieniem, gdy te treści będą skierowane bezpośrednio do osoby, której dotyczą.

Co najważniejsze, brak zniesławienia ze względu na szczególne okoliczności, nie wyłącza odpowiedzialności za znieważenie.

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Do kiedy należy zgłosić popełnienie przestępstwa zniesławienia?

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż ściganie przestępstwa zniesławienia odbywa się z oskarżenia prywatnego. Ta kwestia wskazuje, że zgodnie z art. 102 § 2 kodeksu karnego, przedawnienie karalności przestępstwa zniesławienia nastąpi z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, lecz nie później niż z upływem trzech lat od jego popełnienia. Jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie karne, karalność wydłuża się o kolejne pięć lat, jeżeli oczywiście wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy przestępstwa zniesławienia. W terminie trzyletnim pokrzywdzony winien więc zarówno dowiedzieć się o osobie sprawcy i wystąpić przeciwko niemu na drogę postępowania karnego.

Najważniejszą kwestią jest jednak moment powzięcia wiadomości o osobie sprawcy.

Terminy przedawnienia mogą ulec zawieszeniu z powodu przeszkód prawnych, a zawieszenie trwa do czasu ustania przyczyny skutkującej zawieszeniem. Oczywiście należy pamiętać, że jeżeli nie toczy się postępowanie karne (tj. nie złożono wniosku o ściganie lub nie wniesiono prywatnego aktu oskarżenia), to nie może być mowy o zawieszeniu postępowania. Czyli od samego pokrzywdzonego w zasadzie zależy przedawnienie karalności przestępstwa zniesławienia.

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Jaka kara grozi za przestępstwo zniesławienia?

Za zniesławienie Sąd może wymierzyć grzywnę albo karę ograniczenia wolności. Jeżeli zniesławienie nastąpiło za pośrednictwem środków masowego komunikowania się np. w internecie, telewizji, w prasie, wówczas Sąd może wymierzyć karę grzywny, ograniczenia wolności albo nawet pozbawienia wolności na okres jednego roku, a na podstawie art. 37a prawa prasowego możliwe jest orzeczenie środka karnego w postaci przepadku materiału prasowego

Kara grzywny Sąd wymierza w stawkach dziennych, określając jej wysokość, najmniej 10, najwięcej 540. Wartość każdej stawki nie może być niższa niż 10 złotych i wyższa niż 2000 zł. Znaczenie przy wymiarze kary grzywny mają na pewno dochody sprawcy znieważenia, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Jeżeli więc sprawca znieważenia zarabia bardzo dużo, albo ma duży majątek, wówczas kara grzywny może być bardzo wysoka.

Jeżeli chodzi o karę ograniczenia wolności, Sąd może ją wymierzyć w wymiarze od miesiąca do 12 miesięcy. Jej wykonywanie może polegać na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze od 20 do 40 godzin miesięcznie, a jeżeli sprawca jest zatrudniony zamiast pracy na cele społeczne sąd może orzec potrącenie od 10 do 25 % wynagrodzenia na cel społeczny. W czasie wykonywania kary ograniczenia wolności nie można bez zgody sadu zmieniać miejsca stałego pobytu, trzeba udzielać wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

Za zniesławienie, zgodnie z art. 48 § 1 kodeksu karnego sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny wskazany przez pokrzywdzonego cel społeczny, której maksymalna wysokość to 100000 zł (sto tysięcy zł).

Generalnie, w sprawach zniesławienie w dominuje tendencja do wymierzania kary grzywny.

Zaznaczyć jeszcze trzeba, że za przestępstwo zniesławienia Sąd może orzec środek karny w postaci zakazu zajmowania określonego stanowiska, albo wykonywania określonego zawodu, jeżeli oczywiście zniesławienie było wynikiem nadużycia zajmowanego stanowiska, wykonywania zawodu, albo postawa sprawcy wskazuje, że dalsze zajmowanie przez niego danego stanowiska lub wykonywania określonego zawodu zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. To zagrożenie szczególnie dotyczy dziennikarzy, gdy nadużyli swojego zawodu dla pomawiania innych podmiotów za pomocą środków masowego komunikowania.

Jeżeli pokrzywdzony zechce, by wyrok został podany do publicznej wiadomości (np. w gazecie), wówczas sąd musi to zrobić. Jest przecież pewien element zadośćuczynienia za zniesławienie i forma oczyszczenia swojego dobrego imienia.

Opublikowano artykuły | Skomentuj