Gdzie kończy się prawo dziennikarza się krytyki dziennikarskiej w sprawach karnych o zniesławienie?

Zauważyć należy, że wolność słowa jest fundamentem demokracji i podlega ochronie prawnej na podstawie wielu przepisów prawa krajowego i międzynarodowego w tym zwłaszcza Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Krytyka i wolność wypowiedzi prasowej stanowią jeden z elementów wolności słowa w ogóle – są praktyczną realizacją wolności słowa.

Zgodnie z art. 1 Ustawy Prawo prasowe: „Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej”.

Wskazać należy, że krytyka należy do podstawowych zadań prasy i podstawowych uprawnień dziennikarza i pozostaje pod ochroną prawa, o czym świadczy treść art. 41 Ustawy Prawo prasowe.

Jak wynika z powołanego przepisu, przedmiotem ochrony jest prawo do opublikowania ujemnej oceny dzieł naukowych lub artystycznych albo innej działalności twórczej, zawodowej lub publicznej.

Warunkiem braku bezprawności krytyki we wskazanych przypadkach jest:

– działanie dla realizacji celów określonych w art. 1 Pr.prasowego (urzeczywistnianie prawa obywateli do rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej);

– prawdziwość i rzetelność ocen;

-zgodność ujemnej oceny z zasadami współżycia społecznego.

W kontekście powyższego, może pojawić się pytanie, gdzie w praktyce leży granica krytyki dziennikarskiej, w sprawach karnych o zniesławienie?

Odpowiedź na postawione pytanie można odnaleźć w najnowszym orzeczeniu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 4 października 2016, wydanym w sprawie skargi o nr 44436/13, w którym stwierdzono, iż skazanie dziennikarza za przestępstwo pomówienia oznacza co prawda ingerencję w stanowione w art. 10 Konwencji o prawach człowieka, prawo do dziennikarskiej wolności wypowiedzi lecz ingerencja ta opiera się na uprawnionym ograniczeniu wolności wypowiedzi dziennikarskiej wynikającym z ochrony praw innych osób.

Tym samym ETPC potwierdził jednoznacznie, iż granice dozwolonej krytyki dziennikarskiej wyznacza ochrona praw, czci i dobrego imienia innych osób.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie następującego stanu faktycznego:

Dziennikarka „Wprost” w szeregu artykułów prasowych pomówiła rektora Uniwersytetu Gdańskiego o współpracę z SB. Rektor wniósł przeciwko dziennikarce prywatny akt oskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do jej skazania za przestępstwo zniesławienia z art. 212 § 2 k.k.

W związku z powołanym rozstrzygnięciem dziennikarka wystąpiła ze skargą do ETPC wskazując na naruszenie art. 10 Konwencji o prawach człowieka.

ETPC nie podzielił jednak argumentacji skarżącej i uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa do dziennikarskiej wolności wypowiedzi.

Uzasadniając swoje stanowisko ETPC wskazał, iż polski Sąd zachował sprawiedliwą równowagę pomiędzy, z jednej strony, interesem rektora w ochronie dobrego imienia, z drugiej strony, interesem skarżącej jako dziennikarki w ochronie jej wolności wypowiedzi oraz interesem publicznym w postaci obowiązku dostarczania przez prasę opinii publicznej informacji na ważne tematy publiczne. ETPC zwrócił przy tym jednocześnie szczególną uwagę na fakt braku należytej staranności zawodowej dziennikarki w gromadzeniu informacji, w tym brak faktycznych podstaw uzasadniających rozgłaszaną krytykę.

W świetle powyższego uznać zatem jednoznacznie należy, iż wolność krytyki dziennikarskiej nie ma charakteru nieograniczonego; musi ona służyć prawu do rzetelnego informowania, charakteryzować się rzetelnością ocen oraz odpowiadać zasadom współżycia społecznego. W praktyce granicą dla dziennikarskiej wolności wypowiedzi może być prawo do ochrony dobrego imienia innych osób.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Gdzie kończy się prawo dziennikarza się krytyki dziennikarskiej w sprawach karnych o zniesławienie?

  1. admin pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *